ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ
1. Τι είναι αυτή η διαβούλευση
Η παρούσα ηλεκτρονική διαβούλευση αφορά στην πρόταση σύστασης του Πολυμερούς Φόρουμ Ανοιχτής Διακυβέρνησης (OGP Multistakeholder Forum) στην Ελλάδα. Η πρόταση εκπονήθηκε από την ΕΕΛΛΑΚ (Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών / GFOSS) στο πλαίσιο του έργου “Ανοιχτά Δεδομένα και Ενίσχυση της Συμμετοχικότητας” και υποβλήθηκε στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης τον Δεκέμβριο 2025.
Η διαβούλευση διεξάγεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου AI4Deliberation (HORIZON Europe, Grant Agreement No. 101178806), το οποίο αναπτύσσει και αξιολογεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτίωση των δημοσίων διαβουλεύσεων.
Σημαντική διευκρίνιση: Η παρούσα αποτελεί πιλοτική ερευνητική διαβούλευση. Δεν υποκαθιστά επίσημη νομοθετική διαβούλευση κατά τον Ν. 4622/2019. Η πρόταση που τίθεται σε διαβούλευση δεν αποτελεί σχέδιο νόμου, αλλά πρόταση πολιτικής που θα υποβληθεί στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης συνοδευόμενη από τα αποτελέσματα της παρούσας διαβούλευσης.
2. Γιατί πραγματοποιείται
Η Ελλάδα συμμετέχει στην Σύμπραξη για την Ανοιχτή Διακυβέρνηση (Open Government Partnership – OGP) αλλά δεν διαθέτει ακόμη θεσμοθετημένο Πολυμερές Φόρουμ – έναν μόνιμο χώρο συνεργασίας μεταξύ κυβέρνησης και κοινωνίας πολιτών για τη συν-δημιουργία πολιτικών ανοιχτής διακυβέρνησης. Η χώρα βρίσκεται ήδη υπό Διαδικαστική Αξιολόγηση (OGP Procedural Review) εξαιτίας αυτού του κενού.
Η πρόταση που τίθεται σε διαβούλευση αξιοποιεί τεκμηριωμένες διεθνείς πρακτικές από χώρες όπως η Ιταλία, η Φινλανδία και η Εσθονία.
3. Ποιοι καλούνται να συμμετάσχουν
Η διαβούλευση είναι ανοιχτή σε κάθε ενδιαφερόμενο. Στοχεύει ιδιαίτερα σε:
- Μη κυβερνητικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη συμμετοχική δημοκρατία
- Δημόσιους υπαλλήλους και στελέχη Υπουργείων, Περιφερειών, Δήμων, Ανεξάρτητων Αρχών
- Ακαδημαϊκούς και ερευνητές στους τομείς της ψηφιακής διακυβέρνησης, των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών και της δημόσιας πολιτικής
- Δημοσιογράφους και εκπροσώπους μέσων ενημέρωσης
- Τεχνολογικές κοινότητες ανοιχτού λογισμικού και ανοιχτών δεδομένων
- Οργανώσεις νεολαίας και ευάλωτων ομάδων
- Κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη
Η στοχευμένη πρόσκληση απευθύνεται μέσω:
- Λίστας αλληλογραφίας Ανοιχτών Δεδομένων ΕΕΛΛΑΚ
- Ομάδας Εργασίας Ανοιχτής Διακυβέρνησης ΕΕΛΛΑΚ
- Δικτύου WeOpenGov Forum (υπό τον συντονισμό της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδας)
- Δικτύου GAIN — Greek AI Network ( υπό τον συντονισμό της Homo Digitalis)
4. Πώς λειτουργεί η διαβούλευση
Μορφή: Ασύγχρονη ηλεκτρονική διαβούλευση κατά το πρότυπο του opengov.gr – σχολιασμός ανά άρθρο.
Διαδικασία σε 3 φάσεις:
Φάση 1 — Προετοιμασία (Απρίλιος – αρχές Μαΐου 2026)
- Ανάρτηση πρότασης και υποστηρικτικού υλικού
- Πρόσκληση συμμετεχόντων μέσω στοχευμένων καναλιών
- Ενημερωτικό webinar (τέλη Μαΐου)
Φάση 2 — Διαβούλευση (αρχές Μαΐου – μέσα Ιουνίου 2026, ~1,5 μήνα)
- Ασύγχρονος σχολιασμός στα 7 άρθρα + Γενικές Παρατηρήσεις
- Δυνατότητα σχολιασμού 24/7 — κάθε συμμετέχων στον χρόνο του
- Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από μετριασμό (moderation)
- Δοκιμή εργαλείων AI4Deliberation: σύνοψη, εξαγωγή επιχειρημάτων, μετριασμός, gamification
Φάση 3 — Σύνθεση (μέσα Ιουνίου – τέλος Ιουλίου 2026)
- Σύνθεση συνεισφορών με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης
- Τελική αναφορά (χαρτογράφηση επιχειρημάτων)
- Αποστολή αποτελεσμάτων: στους συμμετέχοντες, στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο σημείο επαφής OGP
5. Πώς διασφαλίζεται η ισότιμη συμμετοχή
- Ασύγχρονη μορφή: Η πλήρως ασύγχρονη διαδικασία (1,5 μήνα) δεν απαιτεί ταυτόχρονη παρουσία και επιτρέπει συμμετοχή ανεξάρτητα από ωράριο, τοποθεσία και δυνατότητα μετακίνησης.
- Ανοιχτή πρόσβαση: Η εγγραφή είναι ελεύθερη. Δεν απαιτείται ιδιότητα μέλους σε κάποιον φορέα.
- Εθελοντική συμμετοχή: Κανείς δεν υποχρεούται να σχολιάσει σε όλα τα άρθρα ή να απαντήσει σε κάθε ερώτηση.
- Ισότιμη ορατότητα: Τα σχόλια δημοσιεύονται χρονολογικά χωρίς κατάταξη. Τα εργαλεία ΤΝ που χρησιμοποιούνται δεν αξιολογούν ούτε κατατάσσουν τα σχόλια, αλλά βοηθούν στη σύνοψη και ταξινόμηση.
- Ενημερωτικό υλικό: Παρέχεται υποστηρικτικό υλικό (βλ. σελίδα «Ενημερωτικό Υλικό») ώστε κάθε συμμετέχων να ξεκινά από κοινή βάση γνώσης.
- Γλώσσα: Η διαβούλευση διεξάγεται στα ελληνικά.
6. Τι γίνεται με τα αποτελέσματα
Τα σχόλια που θα συλλεχθούν θα:
- Συντεθούν σε τελική αναφορά με χαρτογράφηση επιχειρημάτων (argument mapping), αξιοποιώντας εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης υπό ανθρώπινη εποπτεία.
- Αποσταλούν στους συμμετέχοντες, στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, και στο σημείο επαφής OGP, ως τεκμηριωμένη εισήγηση.
- Δημοσιευτούν ανοιχτά στο opengov.ellak.gr.
- Αξιοποιηθούν στην αξιολόγηση του Sprint 2 του ελληνικού πιλότου (παραδοτέο D5.1 του AI4Deliberation).
Σημείωση: Τα αποτελέσματα έχουν εισηγητικό χαρακτήρα. Η τελική απόφαση για τη σύσταση του OGP MSF ανήκει στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
7. Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στη διαβούλευση
Η πλατφόρμα αξιοποιεί πιλοτικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI tools) που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του AI4Deliberation. Συγκεκριμένα:
| Εργαλείο | Τι κάνει | Πώς σας αφορά |
| Σύνοψη (Summarisation) | Δημιουργεί περιλήψεις σχολίων ανά άρθρο | Βοηθά να βλέπετε τα κύρια σημεία της συζήτησης |
| Μετριασμός (Moderation) | Εντοπίζει ακατάλληλο περιεχόμενο | Ο τελικός έλεγχος γίνεται πάντα από άνθρωπο |
| Εξαγωγή επιχειρημάτων (Argument Extraction) | Αναγνωρίζει θέσεις υπέρ/κατά | Βοηθά στη χαρτογράφηση της συζήτησης |
| Θεματική ταξινόμηση (Topic Modeling) | Ομαδοποιεί σχόλια κατά θέμα | Διευκολύνει την πλοήγηση σε πολλά σχόλια |
| Gamification | Παρέχει μπάτζ και πίνακα προόδου | Ενθαρρύνει την ποιοτική συμμετοχή |
Βασικές αρχές χρήσης ΤΝ στη διαβούλευση:
- Διαφάνεια: Κάθε εργαλείο ΤΝ που λειτουργεί στην πλατφόρμα είναι σημειωμένο. Γνωρίζετε πότε βλέπετε αποτέλεσμα ΤΝ.
- Ανθρώπινη εποπτεία: Κανένα εργαλείο ΤΝ δεν λαμβάνει αποφάσεις. Ο μετριασμός σχολίων, η σύνθεση αποτελεσμάτων και η τελική αναφορά γίνονται πάντα υπό ανθρώπινη εποπτεία.
- Μη αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων: Δεν χρησιμοποιείται αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων (automated decision-making) κατά την έννοια του GDPR Άρθρο 22.
- Δεν αξιολογούνται τα σχόλια: Τα εργαλεία δεν κατατάσσουν, βαθμολογούν ή αξιολογούν τα σχόλια ποιοτικά. Κάθε σχόλιο έχει ίσο βάρος.
- Κίνδυνοι ΤΝ: Τα εργαλεία ΤΝ μπορεί να παρουσιάζουν σφάλματα (π.χ. λανθασμένη ταξινόμηση, ατελής σύνοψη). Γι’ αυτό η ανθρώπινη εποπτεία είναι υποχρεωτική.
- Δικαίωμα αμφισβήτησης: Εάν θεωρείτε ότι ένα εργαλείο ΤΝ έχει χειριστεί λανθασμένα το σχόλιό σας (π.χ. λανθασμένος μετριασμός), μπορείτε να επικοινωνήσετε στο [admin@eellak.gr] για ανθρώπινη επανεξέταση.
8. Προστασία προσωπικών δεδομένων
Υπεύθυνος Επεξεργασίας (Data Controller): ΕΕΛΛΑΚ — Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (GFOSS), Αθήνα, Ελλάδα.
Νομική βάση επεξεργασίας: Συγκατάθεση κατά τα Άρθρα 6(1)(α) και 9(2)(α) του GDPR. Εφόσον τα σχόλια αναρτώνται δημόσια, εφαρμόζεται επικουρικά το Άρθρο 9(2)(ε) (δεδομένα που ο ίδιος ο υποκείμενος έχει δημοσιοποιήσει).
Ποια δεδομένα συλλέγονται:
- Τα σχόλια που υποβάλλονται στην πλατφόρμα
- Όνομα χρήστη ή ψευδώνυμο (κατ’ επιλογή — μπορείτε να συμμετάσχετε ανώνυμα)
- Διεύθυνση email (για επαλήθευση λογαριασμού — δεν δημοσιεύεται)
- Μεταδεδομένα πλοήγησης (timestamps, IP — αποκλειστικά για ασφάλεια πλατφόρμας)
Τι δεν συλλέγεται:
- Κανένα ειδικής κατηγορίας δεδομένο δεν ζητείται ενεργά
- Δεν γίνεται profiling ή κατάταξη χρηστών
Ανωνυμοποίηση:
- Πριν τη χρήση δεδομένων για ερευνητική ανάλυση, εφαρμόζεται ανωνυμοποίηση μέσω NER (Named Entity Recognition) — αφαίρεση ονομάτων, τοποθεσιών και λοιπών αναγνωριστικών
- Τα ανωνυμοποιημένα δεδομένα δημοσιεύονται στο Hugging Face μέσω του glossAPI.gr
Αποθήκευση και πρόσβαση:
- Τα δεδομένα αποθηκεύονται στους αυτο-φιλοξενούμενους (self-hosted) διακομιστές της ΕΕΛΛΑΚ, εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης
- Πρόσβαση μόνο από το προσωπικό του έργου στην ΕΕΛΛΑΚ και, κατά περίπτωση, από μέλη της κοινοπραξίας AI4Deliberation
- Δεν γίνεται μεταφορά δεδομένων εκτός ΕΕ
Διατήρηση: 6 μήνες μετά τη λήξη του έργου AI4Deliberation, για επαλήθευση αποτελεσμάτων.
Δικαιώματά σας (GDPR Άρθρα 15-22):
- Δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα σας
- Δικαίωμα διόρθωσης
- Δικαίωμα διαγραφής («δικαίωμα στη λήθη»)
- Δικαίωμα ανάκλησης συγκατάθεσης ανά πάσα στιγμή
- Δικαίωμα φορητότητας
- Δικαίωμα εναντίωσης
- Δικαίωμα υποβολής καταγγελίας στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (www.dpa.gr)
Επικοινωνία: Για κάθε ζήτημα προστασίας δεδομένων: [admin@eellak.gr]
9. Δήλωση συγκατάθεσης
Η ακόλουθη δήλωση εμφανίζεται ως pop-up κατά την εγγραφή/πρώτη είσοδο στην πλατφόρμα. Η αποδοχή είναι προαπαιτούμενο για τη δυνατότητα σχολιασμού.
ΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
Η παρούσα διαβούλευση διεξάγεται στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου AI4Deliberation (HORIZON Europe, Grant Agreement No. 101178806).
Με τη συμμετοχή σας:
☐ Δηλώνω ότι ενημερώθηκα ότι η παρούσα αποτελεί πιλοτική ερευνητική διαβούλευση και δεν υποκαθιστά επίσημη νομοθετική διαδικασία. Τα αποτελέσματα θα αποσταλούν στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ως εισήγηση.
☐ Δηλώνω ότι ενημερώθηκα ότι στην πλατφόρμα λειτουργούν πιλοτικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (σύνοψη, μετριασμός, εξαγωγή επιχειρημάτων, θεματική ταξινόμηση) τα οποία λειτουργούν πάντα υπό ανθρώπινη εποπτεία.
☐ Συναινώ στη συλλογή και επεξεργασία των σχολίων μου για τους σκοπούς της διαβούλευσης και της ερευνητικής αξιολόγησης του AI4Deliberation, σύμφωνα με τον GDPR.
☐ Δηλώνω ότι ενημερώθηκα ότι τα σχόλιά μου θα ανωνυμοποιηθούν πριν τη χρήση τους για ερευνητικούς σκοπούς και ότι μπορώ να ανακαλέσω τη συγκατάθεσή μου ανά πάσα στιγμή.
☐ Δηλώνω ότι είμαι άνω των 18 ετών.
☐ Δηλώνω ότι η συμμετοχή μου είναι εθελοντική και ότι μπορώ να αποσυρθώ ανά πάσα στιγμή χωρίς συνέπειες.
[Διαβάστε την πλήρη Πολιτική Απορρήτου] | [Σελίδα «Σχετικά με τη Διαβούλευση»]
[ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΙ] | [ΔΕΝ ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΙ — Επιστροφή]
10. Ερευνητικό πλαίσιο: AI4Deliberation
Τι είναι το AI4Deliberation: Ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο HORIZON Europe (2024–2027) με στόχο την ανάπτυξη και αξιολόγηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για δημόσιες διαβουλεύσεις μεγάλης κλίμακας. Συντονιστής: Uni Systems. Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκή Ένωση (Grant Agreement No. 101178806).
Πιλότοι σε 4 χώρες: Ελλάδα (opengov.gr — GFOSS/ΕΕΛΛΑΚ), Ιταλία (Εθνικό Σχέδιο Κλιματικής Προσαρμογής), Γερμανία (Bamberg smart city), Διεθνές (Long-COVID — DebateGraph).
Ελληνικός πιλότος: Ο ελληνικός πιλότος (WP5) λειτουργεί σε τρία sprints. Το Sprint 1 (ολοκληρωμένο) αξιολόγησε εργαλεία ΤΝ σε ιστορικά δεδομένα διαβουλεύσεων. Το Sprint 2 (παρούσα διαβούλευση) δοκιμάζει τα εργαλεία σε πραγματική αλληλεπίδραση με πολίτες. Το Sprint 3 θα περιλαμβάνει πλήρη δημόσια ανάπτυξη.
Δημοκρατικές αξίες: Το AI4Deliberation θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να ενισχύει και όχι να αντικαθιστά τη δημοκρατική σκέψη και κρίση. Τα εργαλεία ΤΝ σχεδιάζονται ώστε να μην εισάγουν τεχνοκρατικές μεροληψίες, να προστατεύουν τις μειονοτικές φωνές, και να λειτουργούν πάντα υπό ανθρώπινη εποπτεία.
Ηθική εποπτεία: Η ηθική εποπτεία του έργου ασκείται από τον Ethics Manager (Ινστιτούτο Εγκληματολογίας, Λιουμπλιάνα — IK) και το Scientific & Ethics Advisory Board (SEAB). Η αξιολόγηση δεοντολογίας και η Εκτίμηση Αντικτύπου Προστασίας Δεδομένων (DPIA) του Sprint 2 εξετάζονται εσωτερικά από το νομικό τμήμα ΕΕΛΛΑΚ και τον σύμβουλο ηθικής του έργου (CERTH).
Περισσότερες πληροφορίες: ai4dproject.eu | opengov.ellak.gr
11. Επικοινωνία
Για ερωτήσεις σχετικά με τη διαβούλευση: [admin@eellak.gr] Για ζητήματα προστασίας δεδομένων: [email. Για τεχνικά ζητήματα πλατφόρμας: [email]
Greek